Logo biuletynu informacji publicznej

Narodowy Program Mieszkaniowy

2017-05-25

Główne cele Programu

Cel 1. Zwiększenie dostępu do mieszkań dla osób o dochodach uniemożliwiających obecnie nabycie lub wynajęcie mieszkania na zasadach komercyjnych

Miernik: Docelowo do 2030 r. liczba mieszkań przypadająca na 1 tys. mieszkańców powinna osiągnąć wysokość mieszcząca się w aktualnej średniej Unii Europejskiej. Oznacza to wzrost tego wskaźnika z obecnego poziomu 363 do 435 mieszkań na 1000 osób. Aby zrealizować zakładany cel, uwzględniając konieczność wycofania części zasobów mieszkaniowych z eksploatacji, należy do 2030 wybudować (zarówno na zasadach rynkowych jak i z pomocą państwa) ok. 2,5 mln mieszkań.

Cel 2. Zwiększenie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym ze względu na niskie dochody lub szczególnie trudną sytuacją życiową

Miernik: Docelowo do 2030 r. samorządy gminne powinny dysponować możliwościami zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wszystkich gospodarstw domowych oczekujących aktualnie na najem mieszkania od gminy. Według stanu na koniec 2014 r. na najem mieszkania gminnego oczekiwało 165,2 tys. gospodarstw domowych.

Cel 3. Poprawa warunków mieszkaniowych społeczeństwa, stanu technicznego zasobów mieszkaniowych oraz zwiększenie efektywności energetycznej

Miernik: Docelowo do 2030 r. liczba osób mieszkających w warunkach substandardowych (ze względu na niski stan techniczny budynku, brak podstawowych instalacji technicznych lub przeludnienie) powinna się obniżyć o 2 mln osób (z ok. 5,3 mln do ok. 3,3 mln). Oznacza to, że należy poprawić standard ok. 700 tys. mieszkań, przez np. termomodernizację, remonty, doprowadzenie podstawowych instalacji technicznych oraz zmniejszenie liczby osób przypadających na dane mieszkanie (rozgęszczenie).

Planowane działania

Działania rządu prowadzące do osiągnięcia celów Programu będą miały kompleksowy charakter. Będą obejmować zarówno sferę regulacyjną, odnoszącą się do procesu inwestycyjnego w budownictwie oraz zarządzania istniejącym zasobem mieszkaniowym, jak również działania finansowe, wspierające określone obszary budownictwa mieszkaniowego. Działania te obejmują:

  • wprowadzenie kompleksowych zmian prawnych usprawniających proces inwestycyjno-budowlany (Kodeks urbanistyczno-budowlany);
  • zmiana regulacji określających zasady funkcjonowania rynku najmu, w tym racjonalizacja zasad gospodarowania zasobem mieszkań komunalnych;
  • rozwój spółdzielczości mieszkaniowej w segmencie dostępnych mieszkań, w tym aktywizacja nowego spółdzielczego budownictwa lokatorskiego;
  • zwiększenie podaży mieszkań o umiarkowanych cenach i czynszach, w szczególności przy wykorzystaniu nieruchomości Skarbu Państwa (zgromadzonych w Narodowym Funduszu Mieszkaniowym), w ramach systemu wynajmu mieszkań, w tym z opcją docelowego przeniesienia prawa własności. W ramach tego działania planuje się pilotażowo skorzystać z doświadczeń Banku Gospodarstwa Krajowego dotyczących finansowania budownictwa mieszkaniowego za pośrednictwem Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego;
  • uruchomienie kompleksowego programu wsparcia społecznego budownictwa czynszowego (budownictwo realizowane m.in. przez samorządy gminne, towarzystwa budownictwa społecznego, spółdzielnie mieszkaniowe), rozszerzenie katalogu podmiotów, które mogą realizować ten rodzaj budownictwa ze wsparciem publicznym;
  • wsparcie systematycznego oszczędzania na cele mieszkaniowe (m.in. budowa domu jednorodzinnego, zakup mieszkania, wpłata partycypacji lub wkładu mieszkaniowego, remont lub wykończenie mieszkania/domu) przez umożliwienie oszczędzania na Indywidualnych Kontach Mieszkaniowych;
  • wspieranie mniej zamożnych gospodarstw domowych w ponoszeniu wydatków związanych z zaspokajaną potrzebą mieszkaniową w ramach zmodyfikowanego systemu dodatków mieszkaniowych;
  • wsparcie realizacji przedsięwzięć termomodernizacyjnych i remontowych, w tym jako jeden z aspektów zintegrowanych projektów rewitalizacji, przywracających funkcje mieszkaniowe na obszarach zurbanizowanych i zdegradowanych społecznie;
  • uwzględnienie spraw mieszkaniowych w polityce senioralnej, w tym jakościowa i ilościowa optymalizacja zasobów mieszkaniowych wraz z towarzyszącą infrastrukturą stosownie do specyfiki wyzwań zmieniającej się struktury wiekowej społeczeństwa.

Do pobrania Narodowy Program Mieszkaniowy.

Pakiet "Mieszkanie+"

Podstawowym pakietem rozwiązań wdrażających nową politykę mieszkaniową jest pakiet Mieszkanie+, oparty na trzech filarach mających pomóc stworzyć w Polsce ofertę mieszkaniową kierowaną do wszystkich gospodarstw domowych. Te 3 filary to:

  • dostępne budownictwo na wynajem na gruntach Skarbu Państwa,
  • społeczne budownictwo czynszowe
  • wsparcie dla systematycznego oszczędzania na cele mieszkaniowe.

Mieszkanie + to w pierwszej kolejności nowy program budowy dostępnych mieszkań dla rodzin w ramach systemu najmu z opcją docelowej własności, realizowany przy wykorzystaniu rynkowego finansowania, docelowo przez narodowego operatora mieszkaniowego:

  • wykorzystane zostaną nieruchomości Skarbu Państwa;
  • wykorzystane zostaną instrumenty rynkowe, w szczególności zaś wykorzystana zostanie formuła funduszu inwestycyjnego zamkniętego;
  • oddziałując na cały rynek będzie generował dodatkowo presję na obniżanie cen mieszkań.

Program M+ to działanie realizowane we współpracy z samorządami, a docelowo również z innymi podmiotami, w tym spółkami Skarbu Państwa.

Pilotaż BGK Nieruchomości

Zgodnie z Narodowym Programem Mieszkaniowym,  do czasu wdrożenia rozwiązań powołujących Narodowy Fundusz Mieszkaniowy, realizacja programu Mieszkanie+ w ramach I filaru dotyczącego budowy dostępnych mieszkań na wynajem przy wykorzystaniu gruntów publicznych, w oparciu o mechanizmy rynkowe, wykorzystuje ramy instytucjonalno-finansowe Banku Gospodarstwa Krajowego (działanie D, instrument 2).

Podmioty zainteresowane taką współpracą (samorządy gminne, deweloperzy, podmioty posiadające grunty pod zabudowę mieszkaniową) powinny skierować bezpośrednią ofertę współpracy w ramach pilotażu M+ do spółki BGK Nieruchomości – informacje szczegółowe, dane kontaktowe wraz z zaproszeniem do współpracy w ramach M+ pod linkiem: https://bgkn.pl/

Wsparcie budownictwa komunalnego i chronionego

Państwo dotuje samorządy terytorialne oraz organizacje pożytku publicznego, które tworzą zasób mieszkaniowy dla osób najuboższych. Podmioty takie mogą się ubiegać o dofinansowanie części kosztów inwestycji (35-55% w zależności od rodzaju przedsięwzięcia), w wyniku której zostaną utworzone lokale socjalne, mieszkania komunalne, mieszkania chronione noclegownie lub schroniska dla bezdomnych.

Informacje o możliwości uzyskania wsparcia:
https://www.bgk.pl/fundusze-i-programy/programy/wsparcie-budownictwa-socjalnego-z-funduszu-doplat/

Wsparcie budownictwa społecznego

Ze środków publicznych udzielane są dopłaty do oprocentowania kredytów i obligacji w ramach prowadzonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego programu preferencyjnych kredytów dla towarzystwa budownictwa społecznego, spółdzielni mieszkaniowych i spółek gminnych.

Informacje o możliwości uzyskania wsparcia:
https://www.bgk.pl/fundusze-i-programy/programy/wsparcie-spolecznego-budownictwa-czynszowego/

Program „Mieszkanie dla młodych”

W latach 2014-2018 jest realizowany program "Mieszkanie dla młodych". Wsparcie polega na dofinansowaniu wkładu własnego przy ubieganiu się o kredyt na zakup lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego.

Informacje o możliwości uzyskania wsparcia:
https://www.bgk.pl/fundusze-i-programy/programy/mieszkanie-dla-mlodych/

Wsparcie termomodernizacji i remontów

O wsparcie mogą się ubiegać właściciele i zarządcy budynków mieszkalnych lub budynków użyteczności publicznej, planujący termomodernizację lub remont.

Informacje o możliwości uzyskania wsparcia:
https://www.bgk.pl/fundusze-i-programy/fundusze/fundusz-termomodernizacji-i-remontow-ftir/

Wsparcie budownictwa jednorodzinnego

Osoby budujące dom jednorodzinny mogą skorzystać ze zwrotu części wydatków na zakup materiałów budowlanych.

Informacje o możliwości uzyskania wsparcia:
http://www.finanse.mf.gov.pl/vat/zwrot-vat/zwrot-wydatkow-na-budownictwo-mieszkaniowe

Aktualny stan prac

27 września 2016 r. Rada Ministrów zaakceptowała uchwałę nr 115/2016 w sprawie przyjęcia Narodowego Programu Mieszkaniowego.

Narodowy Program Mieszkaniowy jest dokumentem o charakterze strategiczno-programowym, kompleksowo ujmującym zagadnienia składające się na politykę mieszkaniową państwa w horyzoncie średniookresowym.

Program jest również jednym z narzędzi służących realizacji "Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju".

Polityka mieszkaniowa rozumiana jest w Programie jako wprowadzanie rozwiązań zwiększających dostępność mieszkań, zwłaszcza dla rodzin o przeciętnych i niskich dochodach. Problem dostępności mieszkań, definiowany jako brak możliwości nabycia lub wynajęcia mieszkania na zasadach rynkowych, wiąże się przy tym ściśle z problemem demograficznym. Dlatego "Narodowy Program Mieszkaniowy" jest bezpośrednio powiązany z innymi działaniami rządu mającymi na celu przełamanie negatywnych tendencji demograficznych, w tym z programem "Rodzina 500+".

Informacje o mieszkalnictwie

Bezpośrednie wydatki budżetu państwa na sferę mieszkaniową w mln zł (PDF 458.17 KB).

Informacje o mieszkalnictwie - wyniki monitoringu za 2015 rok (PDF 2.63 MB)

Ikona RSSIkonka serwisu TwitterIkonka serwisu Facebook

Link do informacji o Krajowym Zasobie Nieruchomości